مشاوران پزشکی دولت بریتانیا از دو ماه پیش درحال بررسی این هستند که آیا از دست رفتن بویایی باید جز معیارهای تشخیص کرونا باشد یا نه. شواهد قوی نشان میدهند که این یکی از علائم این بیماری است و برخی دانشمندان معتقدند اکنون که محدودیت و تعطیلیها کمتر میشوند، ضرورت دارد که حس نکردن بو در میان علائم گنجانده شود.
دن ابتدا گرفتگی بینیش را به حساب حساسیت فصلی گذاشت ولی وقتی نتوانست مزه لوبیای روی نان تست را حس کند نگران شد که کرونا گرفته باشد. دن که ۲۳ سال دارد و فیزیوتراپ تنفسی در بیمارستان وست میدلندز است میگوید:
” حدس زدم این بیدلیل نیست و برای اطمینان یک لیوان آب پرتقال غلیظ برای خودم درست کردم ولی اصلا نتوانستم مزه آن را حس کنم.” او یک ضد احتقان حاوی روغن اکالیپتوس و جوهر نعنا را استنشاق کرد ولی بوی آن را هم نتوانست حس کند. دن نگران بود اگر مبتلا به کرونا باشد، رفتنش به سر کار میتواند برای دیگران عواقب جدی داشته باشد. او با اورژانس کرونای بریتانیا تماس گرفت، به او گفتند چون تب ندارد و سرفه نمیکند مشکلی ندارد.
دن میگوید: “البته آنها یک متن از پیش تهیه شده دارند که از روی آن میخوانند و به من گفتند میتوانم سر کار بروم ولی این به نظر من عجیب بود. من با بیماران مبتلا به کرونا سر و کار دارم و اینکه یک دفعه حس بویایی و چشایی خود را از دست دادهام بسختی میتوانست تصادفی باشد.”
دن این توصیه را نادیده گرفت و خود را قرنطینه کرد، بقیه خانوادهاش هم همینطور از جمله مادرش که فیزیوتراپ پا است و با افراد آسیبپذیر مثل سالمندان کار میکند و خواهرش که پرستار بخش مراقبتهای ویژه در بیمارستان کودکان است.
رئیس دن ترتیبی داد از او آزمایش کرونا گرفته شود و چند روز بعد جواب آمد که مثبت بود.
دن میگوید: “به توصیه دولت من باید برمیگشتم سر کار و از بیماری به سراغ بیمار دیگر میرفتم و در عمل ویروس را به آنها هم میدادم.”
این تصمیم دولت اسباب ناامیدی پرفسور کلر هاپکینز فوق تخصص گوش و حلق و بینی و رییس انجمن بینی بریتانیا شده است. او از هشت هفته پیش میگوید از کسانی که ناگهان حس بویایی خود را از دست میدهند باید خواسته شود خود را قرنطینه کنند. او میپذیرد دو ماه پیش که اولین مشورت را به دولت داد، شواهد برای اینکه ار دست رفتن حس بویایی جز علائم کرونا است “افواهی” بود اما اکنون “شواهد محکمی” برای آن وجود دارد.
اواخر مارس مشاور ارشد علمی دولت بریتانیا گفته بود: “بر اساس گزارشهای مردم به نظر میرسد از دست رفتن حس بویایی و چشایی یکی از علائم این بیماری باشد و این موضوع باید در نظر گرفته شود.”
چند روز بعد معاون ارشد پزشکی دولت گفت متخصصان در این مرحله فکر نمیکنند از دست دادن بویایی و چشایی باید جز “تعریف” بیماری باشد اما قرار شد موضوع بیشتر بررسی شود.
شش هفته بعد از آن، اداره کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا و سازمان بهداشت جهانی به فرانسه پیوستند و از دست رفتن حس بویایی و چشایی را به فهرست رسمی علائم بیماری کرونا اضافه کردند. بریتانیا چنین نکرد.
کلر هاپکینز در تمام این مدت جزء کسانی بود که با بررسی دادههایی که از همه جای دنیا جمع میکردند، اطلاعات موجود را به روز میکردند.
کینگز کالج لندن اول آوریل اولین نتایج اپلیکیشن موقعیتیاب کرونا را منتشر کرد که نشان میداد ۵۹ درصد کاربرانی که آلوده به ویروس کرونا شدند، حس بویایی یا چشایی خود را از دست دادند. آخرین بررسی همین پژوهشگران نشان داد ۶۵ درصد از هفت هزار کاربری که آزمایش کرونایشان مثبت شد بویایی و چشایی خود را از دست داده بودند در حالی که این علامت در بیست درصد افرادی گزارش شد که آزمایش کرونایشان منفی شد. نویسندگان این مقاله میگویند این نشان میدهد شاید از بین رفتن حس بویایی یا آنوسمی در پیشبینی بیماری علامت مطمئنتری از تب باشد.
کلر هاپکینز میگوید در بسیاری افراد بویایی بین ۷ تا ۱۴ روز بعد باز میگردد ولی در ده درصد موارد کمی بیشتر طول میکشد. او میگوید آنوسمی بعد از عفونتهای ویروس میتواند دائمی شود ولی تا ۱۸ ماه بعد بهبودی ممکن است.
خانم هاپکینز برای سنجش بویایی هزاران مبتلا به کرونا با پزشکانی در ایتالیا، فرانسه، بلژیک و اسپانیا همکاری میکند. او به این نتیجه رسیده که از دست رفتن ناگهانی حس بویایی، در صورت که با علائم دیگر مانند گرفتگی بینی یا صدمه به سر همراه نباشد، بهترین معیار برای پیشبینی کرونا است:
“ما توانستیم نشان دهیم که به احتمال بیش از ۹۵ درصد، کرونا در بیمارانی که علامت دیگری ندارند باعث از دست رفتن حس بویایی میشود.”
او میگوید در مقایسه، تب معیار خوبی نیست چون میتواند دلایل دیگری داشته باشد و فقط در ۴۰ درصد مبتلایان به کرونا دیده میشود. او با استناد به مقالات منتشر شده میگوید نظام بهداشت و درمان ملی با در نظر گرفتن تب و سرفه مکرر به عنوان علائم اصلی، فقط ۵۰ تا ۶۰ درصد موارد را میتواند تشخیص دهد.
خانم هاپکینز با کنسرسیوم جهانی تحقیقات حواس شیمیایی همکاری میکند. این کنسرسیوم چهار هزار مبتلا به کرونا را بررسی کرده که ۸۰ درصد آنها کاهش بویایی و ۶۹ درصد کاهش چشایی را گزارش کردهاند.
خانم هاپکینز میگوید تمام اینها نشان میدهند کسانی که در دوران محدودیت و تعطیلی، با وجود از دست دادن بویایی به کار خود ادامه دادهاند، احتمالا در شیوع این ویروس نقش داشتهاند:
“تعداد زیادی از کسانی که باید سر کار میرفتند میگفتند چون بر اساس معیارهای فعلی مبتلا محسوب نمیشوند کارفرمایشان از آنها خواسته به کار ادامه دهند. مثلا شخصی که شغلش توزیع غذا است و ممکن است به گروههای آسیبپذیر غذا تحویل دهد، با اینکه اخیرا حس بویایی خود را از دست داده و به احتمال زیاد مبتلا به کرونا است، باید به کار ادامه دهد.”
خانم هاپکینز میگوید با کم شدن محدودیت و تعطیلیها، اگر اورژانس کرونای بریتانیا معیارهای خود را تغییر ندهد، تعداد این افراد زیاد خواهد شد:
“اگر من علائم خود را در سیستم اورژانس کرونای بریتانیا وارد کنم و بگویم درد عضلانی، خستگی، از دست رفتن حس بویایی و اسهال دارم (که به گفته سازمان بهداشت جهانی همه اینها علائم کرونا هستند)، به من گفته میشود که به ویروس کرونا آلوده نیستم. به نظر من این از نظر بالینی، این سهلانگاری است.”
پرفسور پیتر هربی مدیر گروه تحقیقات بیماریهای همهگیر دانشگاه آکسفورد به بیبیسی گفت پیدا کردن مجموعه علائمی که بر اساس آنها بتوان کرونا را در مراحل ابتدایی با اطمینان تشخیص داد، بسیار مهم است. البته افتراق آن از سایر بیماریهای عفونی هم مهم است تا در زمستان از تشخیص کاذب پرهیز شود.
دکتر بن کیلینگلی فوق تخصص طب اورژانس در بیمارستان دانشگاه کالج لندن میگوید از دست دادن بویایی “قطعا یکی از علائم کرونا است” ولی سوال این است که آیا “ارزش این علامت در پیشبینی تشخیص آنقدر هست که آن را در تعریف بیماری گنجاند.”
یک سخنگوی وزارت سلامت و مددکاری اجتماعی به بیبیسی گفت: “یک گروه متخصص مرتب علائم بیماری کرونا از جمله از بین رفتن حس بویایی و چشایی را بررسی میکنند. شواهد علمی همیشه در این همهگیری جهانی راهنمای ما بوده و به ما در اقدام مناسب در زمان مناسب و تدوین استراتژی برای سلامت همگانی و نجات جان افراد کمک رسانده است.”
دن دائما پرزهای چشایی خود را با خوردن چیپس سرکه نمکی تست میکند و متوجه بهبود تدریجی شده است. او میگوید: “بعد از پنج روز توانستم طعم سرکه و نمک را حس کنم ولی اصلا مثل همیشه نبود.” مدت بیشتری طول کشید تا بویایی او بهبود پیدا کند. او می گوید: “وقتی آشپزی میکنم و در غذا سیر میریزم، همه میگویند “به به چه بوی سیری” ولی برای من کمی بیشتر طول میکشد تا متوجه بوی سیر شوم.”
پشتیبانی 24 ساعته
دیدگاهتان را بنویسید